به گزارش همشهری آنلاین صنعت رسانه در ایران با سرعتی بالا در حال تغییر شکل است؛ جایی که بسترهای سنتی صدا و سیما و پلتفرمهای نوین پخش خانگی و اینترنتی (VOD ها) در رقابتی تنگاتنگ برای تصاحب سبد فرهنگی جامعه تلاش میکنند.
آمارهای استخراجشده از دادههای رسمی عملکرد پلتفرمها در اردیبهشت ماه ۱۴۰۵ توسط موسسه متا، تصویر جالب و گاه غافلگیرکنندهای از سلیقه و اولویتهای مخاطب ایرانی را به نمایش میگذارد. این گزارش با تمرکز بر دو حوزه «سریالها» و «برنامههای ترکیبی»، به کلاژ متفاوتی از رفتار کاربران میپردازد.
بررسی آمارها نشان میدهد که در حوزه تولید سریالهای داستانی، تلویزیون به واسطه دسترسی عمومی و سراسری، کماکان حجم مخاطب بالاتری را نسبت به شبکه پخش خانگی تجربه میکند.
در بخش سریالهای تلویزیونی، سریال «بیگانگان» با جذب ۲۷٪ مخاطب در جایگاه نخست قرار دارد و پس از آن به ترتیب سریالهای «بانوی عمارت» (۲۵٪)، «لحظه گرگ و میش» (۲۴٪)، «گیلدخت» (۲۳٪) و «کلانتری ۱۱» (۲۲٪) در رتبههای بعدی قرار گرفتهاند.
نکته کلیدی در این بخش، رقابت شانه به شانه و بسیار فشرده آثار قدیمی تلویزیون با آثار جدید است.
در سوی دیگر میدان و در شبکه نمایش خانگی، فضا کاملاً قطبی است. سریالهای «بدنام» با ۲۱٪ و «بیعاطفه» با ۲۰٪ مخاطب، با فاصلهای چشمگیر صدرنشین هستند. سریال «گلسنگ» با ۱۸٪ در جایگاه سوم قرار دارد، در حالی که سریالهای «بیست و یک» و «هزار و یک شب» هر دو با ریزش شدیدی به سهم ۱۲ درصدی رضایت دادهاند. این آمار ثابت میکند که در پلتفرمهای نوین، دو یا سه اثر خاص کل جریان بازار را هدایت میکنند.
یکی از جالبترین یافتههای آماری اردیبهشت ۱۴۰۵، تفاوت فاحش استقبال از برنامههای ترکیبی (جُنگها، مسابقات و برنامههای گفتگو محور) میان تلویزیون و پخش خانگی است.
برنامههای غیرداستانی صدا و سیما در این ماه بسیار موفق عمل کردهاند. برنامههای پرمخاطب «پاورقی» و «به وقت ایران» هر دو با ۲۲٪ صدرنشین هستند و مسابقه «پانتولیگ (فصل ۵)» با ۲۱٪، برنامه ورزشی «فوتبال برتر» با ۱۹٪ و برنامه «من ایرانم» با ۱۸٪ در ردههای بعدی قرار دارند.
در نقطه مقابل، برنامههای نمایش خانگی (به جز مسابقات سبک رئالیتیشو) با بحران جدی مخاطب روبرو هستند. رئالیتیشوی «شام ایرانی (بهار ۱۴۰۵)» با ۱۴٪ تنها اثر موفق این بخش است. برنامههای دیگر نظیر «انجمن اشباح (فصل دوم)» و «منشور» تنها ۵٪ مخاطب داشتهاند و آمار برخی برنامهها مانند «من و تومن» و «کیمدی شو» تا سطح ناامیدکننده ۲٪ سقوط کرده است.
مثلث طلایی صدا و سیما: در میان شبکههای تلویزیونی، سه شبکه رقابتی شانه به شانه دارند؛ شبکه ۳ با ۴۳٪، شبکه آیفیلم با ۴۲٪ و شبکه خبر با ۴۰٪ رتبههای اول تا سوم را مال خود کردهاند. این آمار به روشنی سه نیاز اصلی مخاطب تلویزیون را منعکس میکند: ورزش و سرگرمی (شبکه ۳)، نوستالژی و سریالهای برتر قدیمی (آیفیلم) و آگاهی از اخبار روز (شبکه خبر). شبکههای یک (۲۶٪) و تماشا (۲۵٪) در رتبههای بعدی قرار دارند.
پادشاهی سوپراپلیکیشنها در فضای مجازی: در بخش نرمافزارها و سایتهای اینترنتی، اپلیکیشن روبیکا با کسب ۵۴٪ سهم مخاطب، به عنوان قدرت بلامنازع این حوزه خودنمایی میکند.
آمار روبیکا بیش از دو برابر رقبای خود یعنی «آپارات» (۲۳٪)، «تلوبیون» (۲۳٪) و پلتفرمهای تخصصی فیلم مثل «فیلیمو» (۲۰٪) و «فیلمنت» (۸٪) است. این موضوع نشان میدهد کاربران تمایل دارند محتوای تصویری خود را در بسترهایی مصرف کنند که در کنار ویدیو، خدمات چندرسانهای و ارتباطی دیگری را نیز به طور یکجا ارائه میدهند.
تحلیل دادههای اردیبهشت ۱۴۰۵ دو پیام مهم برای برنامهسازان دارد:اول اینکه جایگاه شبکه تخصصی آیفیلم (۴۲٪) ثابت میکند بازپخش آثار داستانی قوی و باکیفیت گذشته همچنان پتانسیل جذب مخاطب بالاتری نسبت به بسیاری از تولیدات جدید دارد.
دوم اینکه پلتفرمهای خصوصی و VOD ها برای بقا در بازار برنامههای ترکیبی و مسابقات، نیاز به یک بازنگری اساسی در استراتژیهای تولید خود دارند؛ چرا که فرمولهای فعلی آنها توانایی رقابت و جذب بیشتر مخاطب را ندارد.
نظر شما